Licówki czy wybielanie?

Hollywoodzki uśmiech to marzenie niejednego z nas, piękne śnieżnobiałe zęby nie są jednak często spotykane w  naturze, dlatego wciąż ulepszane są metody korekty estetycznej. Z pomocą przychodzi tu stomatologia, dzięki której można zazwyczaj w krótkim czasie osiągnąć wymarzone efekty kosmetyczne. W celu polepszenia koloru uzębienia stosowanych może być wiele metod, najbardziej popularnymi obecnie są wybielanie oraz licówki. Obydwa te sposoby na zęby w idealnym kolorze mają jednak zarówno wady, jak i zalety. Aby podjąć decyzję świadomie warto się z nimi zapoznać, dzięki temu będziemy wiedzieć czego możemy się spodziewać, a nasze oczekiwania nie zostaną zawiedzione.

Wybielanie zębów jest obecnie stosowane na szeroką skalę, zarówno metody gabinetowe, jak i domowe przychodzą ze skuteczną pomocą w usuwaniu przebarwień. Wybielanie zębów w przeciwieństwie do wykonywania licówek jest metodą o wiele mniej inwazyjną, ponieważ nie wymaga znoszenia warstwy tkanek. Dzięki stosowaniu różnych metod można usuwać przebarwienia, które powstały na skutek palenia tytoniu, spożywania barwiących pokarmów i napojów czy też występujące ze względu na starzenie się organizmu. Zazwyczaj łatwo poddającymi się wybielaniu przebarwieniami są także te występujące w koronach zębów martwych po leczeniu kanałowym, które są wynikiem rozpadu barwników komórkowych obecnych wcześniej w strukturze miazgi zębowej. Ten rodzaj przebarwień jest usuwany poprzez umieszczanie wkładek wybielających w komorze zęba. Do przebarwień, które niełatwo poddają się wybielaniu należą te powstałe w wyniku leczenia tetracyklinami oraz w wyniku przylegania wypełnień amalgamatowych do tkanek zęba. W takich przypadkach można wprawdzie spróbować wybielania, jednak należy się liczyć z faktem, że efekty zabiegu mogą nie być zadowalające. Efekt wybielania zależy nie tylko od wybranej metody, ale i od przestrzegania zasad higieny i diety. U osób palących lub często spożywających barwiące pokarmy, takie jak kawa czy herbata przebarwienia mogą powstawać o wiele szybciej, niż u innych. Zazwyczaj efekt wybielania utrzymuje się od sześciu miesięcy do kilku lat, ponadto istnieje możliwość wykonywania zabiegów przypominających, które pozwalają na utrzymanie pożądanego odcienia zębów. Jako efekty uboczne wybielania należy wymienić utrzymującą się zazwyczaj przez kilka dni po zabiegu nadwrażliwość zębów, która jest dość uciążliwa. Nadwrażliwość można jednak skutecznie łagodzić poprzez stosowanie past zapobiegających nadwrażliwości czy też poprzez lakierowanie zębów preparatami zawierającymi fluor. Inną wadą zabiegu wybielania jest możliwość podrażnienia dziąseł poprzez zastosowany preparat, co może okazać się dość bolesne, jednak i to powikłanie zazwyczaj mija po kilku dniach od przeprowadzenia zabiegu. Stopień wybielenia zębów zależy także od koloru wyjściowego, przy zębach o ciemnych odcieniach nie zawsze możliwe jest osiągnięcie wymarzonego koloru. Kilka dni po wybielaniu zębów konieczne jest stosowanie białej diety, aby nie spowodować utraty osiągniętego efektu, ponieważ szkliwo po zabiegu wybielania jest pozbawione dużych ilości wody, więc chętnie chłonie płyny zawarte w ślinie.

Czasami oprócz samego wybielania chcielibyśmy także poprawić kształt naszych zębów tak, aby nasz uśmiech był idealny. Samo wybielanie nawet najlepszymi metodami nie jest nam jednak w stanie tego zapewnić. Poza tym u osób z bardzo ciemnym kolorem uzębienia oraz posiadających trudne do usunięcia przebarwienia nie zawsze możliwe jest osiąganie pożądanych wyników estetycznych. W takich przypadkach warto pomyśleć o wykonaniu licówek, które co prawda są o wiele droższe od wybielania, jednak efekt jest stały i niezależny od koloru wyjściowego. Licówki to sposób na idealny uśmiech ich wykonanie wymaga jednak usunięcia warstwy szkliwa z przedniej powierzchni zęba, tak, aby możliwe było ich połączenie z tkankami za pomocą systemów wiążących. Najlepsze efekty dają licówki ceramiczne, które są bardzo trudne do odróżnienia od zębów naturalnych. Tańszą alternatywę stanowią licówki kompozytowe, są one wykonywane z materiałów światłoutwardzalnych, ale nie dają idealnych efektów. Licówki porcelanowe są wykonywane na podstawie wycisków pobranych od pacjenta w laboratoriach protetycznych. Licówki mogą służyć także do zamykania diastem, czyli przestrzeni pomiędzy jedynkami, u osób, u których są one rozległe. Ceramiczne licówki nie powodują reakcji alergicznych organizmu i zapewniają na długo doskonały efekt estetyczny, ponadto nie są one podatne na przebarwianie się. Do wad licówek oprócz wysokich kosztów ich wykonania należy możliwość ich odcementowywania się, np. na skutek działania zbyt dużych sił mechanicznych. Tego typu korekty estetycznej nie stosuje się w przypadku zębów martwych, dla których lepsza opcja jest wykonanie korony protetycznej. U niektórych pacjentów wykonanie licówek nie jest możliwe ze względu na uwarunkowania zgryzowe. Jeżeli osadzenia licówek połączone jest z korekta kształtu zębów, to na początku mogą występować trudności w przyzwyczajeniu się do nowych warunków, jest to jednak zazwyczaj tylko kwestia czasu. W przypadku mechanicznego uszkodzenia licówek ich naprawa nastręcza wielu trudności, a często nie jest możliwa do wykonania.

Podsumowując podjęcie decyzji dotyczącej korekty estetycznej w postaci wybielania zębów, lub też wykonania licówek powinno być skonsultowane z lekarzem stomatologiem, który najpełniej przedstawi wszelkie wady i zalety obu zabiegów w odniesieniu do konkretnego przypadku. Należy także pamiętać, że przed wykonaniem zabiegów estetycznych wskazane jest wyleczenie wszelkich ubytków, usunięcia kamienia oraz osadów, co pozwala na osiągnięcie idealnej higieny jamy ustnej. U pacjentów z chorobami przyzębia wykonanie zabiegu wybielania zębów, czy licówek nie jest wskazane, najpierw należy wykonać terapię parodontopatii, aby następnie można było właściwie zaplanować zabiegi o charakterze kosmetycznym.

Jak przygotować się do zabiegu wybielania zębów?

Wybielanie zębów stało się obecnie bardzo popularne zarówno za sprawą bezpieczniejszych preparatów stosowanych do tego zabiegu, jak i większej troski o wygląd zewnętrzny jako naszej wizytówki. Śnieżnobiały uśmiech i pewność siebie os lat towarzysza osobom medialnym, nic więc dziwnego, że są marzeniem wielu z nas. Zanim rozpoczniemy wybielanie zębów wskazane jest przygotowanie się do takiego zabiegu. Niezależnie od wybranej metody należy zadbać o to, aby higiena naszej jamy ustnej spełniała wymagane standardy. Przed procedurą wybielania należy bezwzględnie wyleczyć wszystkie ubytki, także wymiana nieszczelnych wypełnień jest wskazana. Jest to konieczne ze względu na zastosowanie preparatów, które mogłyby wnikać do takich przestrzeni i podrażniać miazgę zęba.

Pomimo dbania o higienę jamy ustnej na naszych zębach bardzo często osadza się kamień nazębny, który powstaje zarówno z nieusuniętej płytki nazębnej, jak i z minerałów zawartych w ślinie, takich jak wapń. Najwięcej kamienia nazębnego znajduje się zazwyczaj na powierzchniach dolnych zębów przednich, od strony językowej. Ma to związek nie tylko ze sposobem ich szczotkowania, ale i z umiejscowieniem ujścia ślinianki podjęzykowej. Przez to, że wydzielana przez nią ślina jest tuż przy ujściu najbardziej bogata w minerały powoduje ona wzmożone odkładanie się kamienia. Usunięcie kamienia przed rozpoczęciem wybielania jest wskazane nie tylko z uwagi na chęć uzyskania równomiernego koloru, pod kamieniem nazębnym mogą się znajdować także ubytki, które nie były wcześniej widoczne. Po zdjęciu kamienia można je zlokalizować i wyleczyć, dzięki czemu unika się ryzyka podrażnienia miazgi. Poza tym usunięcie kamienia nazębnego sprawia, że dziąsła są zdrowsze i nie są skłonne do krwawienia. Zabieg usunięcia kamienia nazębnego nazywany jest skalingiem, obecnie do przeprowadzenia takiego zabiegu stosuje się ultradźwięki, zabieg ten nie jest bolesny, o ile u pacjenta nie występuje nadwrażliwość. Możliwe jest także wykonanie skalingu w znieczuleniu.

Bezpośrednio po skalingu wskazane jest wykonanie piaskowania zębów. Zabieg ten pozwala na usunięcie osadów powstałych na zębach w wyniku picia kawy i herbaty, czy tez palenia tytoniu. Podobnie jak w wypadku skalingu zazwyczaj nie pojawia się ból, należy się jednak liczyć z tym, że w czasie jego wykonywania może dojść do krwawienia dziąseł, objaw ten zanika jednak wkrótce po zabiegu.

Na zakończenie skalingu połączonego z piaskowaniem stosowane jest polerowanie zębów, podobnie jak wtedy, gdy wygładza się wypełnienie założone w ubytku. Wygładzenie powierzchni zębów po wykonaniu skalingu jest wskazane, ponieważ na gładkich powierzchniach osadza się zdecydowanie mniej osadów niż na powierzchniach szorstkich. Wybielanie wygładzonych powierzchni zębów przynosi bardzo dobre efekty ze względu na równomierne docieranie środka wybielającego do powierzchni szkliwa.

Wiele osób cierpi, zwłaszcza latem na nadwrażliwość zębów, co ma związek z obecnością dużych ilości kwasów w diecie. Latem spożywamy sporo owoców, kwaśnych i zimnych napojów, które przyczyniają się do rozwoju tej dolegliwości. Wybielanie zębów powoduje u znacznego odsetka pacjentów nadwrażliwość przez kilka dni po zabiegu. U osób, u których przed wybielaniem zębów nadwrażliwość jest już obecna wykonywanie tego zabiegu jest przeciwwskazane, najpierw należy zdiagnozować i usunąć przyczynę nadwrażliwości, a dopiero później można myśleć o zabiegu kosmetycznym, jakim jest rozjaśnienie koloru zębów.

Wybielanie zębów martwych można przeprowadzić tylko w przypadku dobrze wypełnionych kanałów korzeniowych, zabezpieczając ich ujścia dodatkowo specjalnymi preparatami, które nakłada się także na dno komory zęba. W przypadku, gdy po otwarciu komory zęba leczonego wcześniej kanałowo okazuje się, że ujścia kanałów nie są szczelnie zaopatrzone lub na wykonanym zdjęciu RTG widoczne są zmiany przy wierzchołkach korzenie konieczne jest wykonanie ponownego leczenia endodontycznego (kanałowego).

Choroby przyzębia, których najczęstszym początkowym objawem jest krwawienie dziąseł pojawiające się w czasie szczotkowania zębów są przeciwwskazaniem do wykonania zabiegu wybielania. Osoby cierpiące na parodontopatie powinny najpierw poddać się terapii mającej na celu powrót dziąseł do zdrowia. Uszkodzenia dziąseł powstałe w wyniku zranień mechanicznych oraz rany poekstrakcyjne także wykluczają przeprowadzenie wybielania. U osób, u których występuje konieczność leczenia chirurgicznego np. ze względu na konieczność usunięcia zębów lub pozostałych po nich korzeni nie przeprowadza się zabiegu wybielania zębów. Najpierw należy wykonać ekstrakcje i odczekać do wygojenia się ran, co zwykle trwa do 2-3 tygodni.

U niektórych pacjentów obserwuje się patologiczne ścieranie się szkliwa, występujące np. ze względu na nieprawidłowo ukształtowane warunki zgryzowe, czy też zgrzytanie zębami. Ścierania szkliwa występuje także u osób nieprawidłowo szczotkujących zęby, zwykle umiejscawia się wówczas w obrębie szyjek zębów. Obnażenie znajdującej się pod szkliwem zębiny jest przeciwwskazaniem do wybielania zębów, ponieważ preparat wybielający może wówczas penetrować wgłąb struktury zęba i podrażniać miazgę zębową, co objawia się silnym bólem. U pacjentów, u których występuje patologiczne starcie szkliwa należy najpierw znaleźć i usunąć przyczynę takiego stanu, dopiero wtedy można bezpiecznie wybielać zęby.

Wybielanie zębów najczęściej przebiega z wydzielaniem z preparatu wybielającego wolnych rodników, które mają zdolność do rozbijania dużych cząsteczek barwników na mniejsze oraz ich redukcji do związków o zmiennej barwie. Ze względu na to, że wolne rodniki mogą zwiększać rakotwórcze działanie dymu tytoniowego osoby palące powinny zrezygnować z palenia przynajmniej na okres kilku dni od zakończenia zabiegu oraz w dni, w jakie zabieg jest przeprowadzany. Najlepszym rozwiązaniem jest rzucenie palenia, ponieważ dzięki temu osiągnięty efekt wybielania jest utrzymywany o wiele łatwiej i dłużej.

Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny poddawać się zabiegom wybielania zębów. Czas wykonania zabiegów najlepiej jest odłożyć na kilka miesięcy, zęby w czasie ciąży i laktacji mogą być osłabione ze względu na zmianę równowagi hormonalnej i mogą być dotknięte niedoborami wapnia. Poza tym działanie wolnych rodników uwalnianych w czasie wybielania zębów mogłoby mieć niekorzystny wpływ na rozwijający się płód czy też karmione piersią dziecko. Dodatkowo u kobiet ciężarnych i karmiących może dochodzić do stanów zapalnych dziąseł i ich opuchnięcia, a żele i inne preparaty stosowane przy wybielaniu mogłyby je dodatkowo podrażniać.